Αλβανία: ολοκλήρωση ενταξιακών κεφαλαίων μετά τη Διάσκεψη Βρυξελλών

Η Αλβανία εισήλθε επισήμως στη φάση του κλεισίματος των ενταξιακών κεφαλαίων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την ολοκλήρωση της 8ης Διακυβερνητικής Διάσκεψης Αλβανίας–ΕΕ στις Βρυξέλλες, όπου ο πρωθυπουργός Edi Rama συναντήθηκε με την Επίτροπο Διεύρυνσης Marta Kos και την υφυπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Κύπρου Μαριλένα Ραουνά. Η εξέλιξη σηματοδοτεί τη μετάβαση της αλβανικής ενταξιακής διαδικασίας σε νέο στάδιο, καθώς ολοκληρώθηκαν οι ενδιάμεσοι δείκτες για τη βασική διαπραγματευτική

Δέσμη που αφορά το κράτος δικαίου, τη Δικαιοσύνη και τα θεμελιώδη δικαιώματα, ανοίγοντας τον δρόμο για τη σταδιακή προσωρινή ολοκλήρωση διαπραγματευτικών κεφαλαίων.

Ο Rama χαρακτήρισε τη συγκυρία «σημείο καμπής» για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, σημειώνοντας ότι η Αλβανία εισέρχεται πλέον σε μια φάση αυξημένων υποχρεώσεων και εντατικότερης προσαρμογής προς το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η διαδικασία των διαπραγματεύσεων παραμένει εντός του χρονοδιαγράμματος που έχει συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επαναλαμβάνοντας ότι στόχος των Τιράνων παραμένει η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έως το 2027.

Από την πλευρά της, η Marta Kos δήλωσε ότι η Αλβανία είναι η δεύτερη υποψήφια χώρα, μετά το Μαυροβούνιο, που ολοκληρώνει επιτυχώς τα ενδιάμεσα ορόσημα για το κράτος δικαίου στο πλαίσιο της νέας μεθοδολογίας διεύρυνσης της ΕΕ. Η Ευρωπαία Επίτροπος στάθηκε ιδιαίτερα στις μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη, στη διαδικασία ελέγχου δικαστών και εισαγγελέων, καθώς και στη λειτουργία της Ειδικής Δομής κατά της Διαφθοράς SPAK, την οποία χαρακτήρισε βασικό πυλώνα για την ενίσχυση της θεσμικής αξιοπιστίας της χώρας και της εμπιστοσύνης των ευρωπαϊκών θεσμών προς την αλβανική ενταξιακή πορεία.

Η Kos υπογράμμισε ότι η πρόοδος αυτή δεν συνεπάγεται αυτόματη ολοκλήρωση της ενταξιακής διαδικασίας, αλλά δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε να ξεκινήσει το κλείσιμο κεφαλαίων όταν πληρούνται οι αντίστοιχες προϋποθέσεις. Παράλληλα, κάλεσε όλες τις πολιτικές δυνάμεις στην Αλβανία να στηρίξουν τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, ιδιαίτερα στους τομείς του κράτους δικαίου, της καταπολέμησης της διαφθοράς και της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Η Μαριλένα Ραουνά, εκπροσωπώντας την κυπριακή προεδρία στο Συμβούλιο της ΕΕ, ανέφερε ότι η πρόοδος της Αλβανίας αξιολογήθηκε θετικά από τα κράτη-μέλη βάσει της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τους ενδιάμεσους δείκτες. Όπως σημείωσε, η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει τη στρατηγική σημασία της πολιτικής διεύρυνσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ ταυτόχρονα εισάγει την Αλβανία σε μια πιο απαιτητική φάση διαπραγματεύσεων, όπου το βάρος μετατοπίζεται από τη νομοθετική προσαρμογή στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και στην παραγωγή μετρήσιμων και διατηρήσιμων αποτελεσμάτων.

Διαβάστε επίσης:  Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χαιρετίζει την πρόοδο της Αλβανίας προς την ΕΕ, αλλά 

Την ίδια στιγμή, το αλβανικό Δημοκρατικό Κόμμα και στελέχη της αντιπολίτευσης υποστήριξαν ότι η πρόοδος της ενταξιακής διαδικασίας δεν αναιρεί τις εκκρεμότητες που εξακολουθούν να καταγράφονται στις εκθέσεις της ΕΕ για το κράτος δικαίου, τη διαφάνεια και τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών. Ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης και πρώην βουλευτής του Δημοκρατικού Κόμματος Aldo Bumçi δήλωσε ότι ζητήματα που αφορούν τις εκλογικές διαδικασίες, τη διαφθορά, την εφαρμογή των συστάσεων του ΟΑΣΕ/ODIHR και τη λειτουργία των θεσμών παραμένουν κρίσιμες προϋποθέσεις για την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας. Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι πρόσφατες αξιολογήσεις της ΕΕ αναδεικνύουν την ανάγκη περαιτέρω προόδου σε τομείς όπως η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, η διαφάνεια στη δημόσια διοίκηση και η ενίσχυση της θεσμικής λογοδοσίας.

Στη διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου συζητήθηκε επίσης το ενδεχόμενο μελλοντικών αλλαγών στη λειτουργία της ΕΕ σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα βέτο νέων κρατών-μελών. Η Marta Kos επιβεβαίωσε ότι σε επίπεδο ευρωπαϊκών θεσμών βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για μηχανισμούς «εγγυήσεων» που θα διασφαλίζουν τη συνοχή της Ένωσης σε περίπτωση νέας διεύρυνσης, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν έχει ληφθεί καμία οριστική απόφαση.

Ο Rama εμφανίστηκε ανοικτός στη συζήτηση για νέα μοντέλα σταδιακής ενσωμάτωσης των υποψηφίων χωρών, υποστηρίζοντας ότι η γεωπολιτική συγκυρία επιβάλλει μεγαλύτερη ευελιξία στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική. Τόνισε πάντως ότι η Αλβανία δεν επιδιώκει ένταξη χωρίς πλήρη δικαιώματα, αλλά μια διαδικασία που θα επιτρέψει τόσο στην ίδια όσο και στην ΕΕ να προσαρμοστούν σταδιακά στις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται ενόψει της επόμενης φάσης διεύρυνσης.

Οι τοποθετήσεις στις Βρυξέλλες επιβεβαιώνουν ότι η ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας αποκτά πλέον πιο συγκεκριμένο πολιτικό και θεσμικό ορίζοντα, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επαναφέρει τη διεύρυνση στο επίκεντρο της στρατηγικής της για τα Δυτικά Βαλκάνια. Ταυτόχρονα, η έμφαση που δίνεται από τις Βρυξέλλες στη βιωσιμότητα των μεταρρυθμίσεων καταδεικνύει ότι η επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων θα αξιολογηθεί κυρίως με βάση την εφαρμογή των αλλαγών, την αποτελεσματικότητα των θεσμών και τη δυνατότητα της Αλβανίας να διατηρήσει σταθερό μεταρρυθμιστικό ρυθμό σε βάθος χρόνου.

Strategic SnapshotΗ 8η Διακυβερνητική Διάσκεψη στις Βρυξέλλες σηματοδοτεί τη μετάβαση της Αλβανίας από τη φάση ανοίγματος κεφαλαίων στη φάση σταδιακού κλεισίματος, με την ΕΕ να συνδέει πλέον την πρόοδο κυρίως με την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στο κράτος δικαίου και στη λειτουργία των θεσμών. Παράλληλα, η συζήτηση για πιθανές θεσμικές προσαρμογές της Ένωσης ενόψει νέας διεύρυνσης αναδεικνύει ότι η αλβανική ενταξιακή πορεία εξελίσσεται μέσα σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό και θεσμικό επαναπροσδιορισμό της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια, όπου η αξιοπιστία των μεταρρυθμίσεων και η πολιτική συνοχή αποκτούν αυξανόμενη βαρύτητα.

Διαβάστε επίσης:  ΕΕ: Διαφθορά, Δικαιοσύνη και περιουσιακά στο επίκεντρο του νέου IBAR για την Αλβανία